Gendergerelateerd geweld

WAT IS GENDERGERELATEERD GEWELD?


De Europese Unie definieert gendergerelateerd geweld als "geweld dat zich richt tegen een persoon omwille van diens geslacht, genderidentiteit of genderexpressie, of waaronder personen van een bepaald geslacht in onevenredige mate te lijden hebben."

Seksueel en gendergerelateerd geweld doet zich voor in elke gemeenschap, waar ook ter wereld. Het omvat daden van geweld in hechte relaties, seksueel geweld (onder meer verkrachting, aanranding en seksuele intimidatie), mensenhandel en slavernij, verschillende vormen van schadelijke praktijken (zoals gedwongen huwelijken en vrouwelijke genitale verminking), het dreigen met zulke daden, het dwingen van de persoon om zelf zulke daden te stellen en het ontnemen van iemands vrijheid. Het is een vorm van discriminatie en een schending van de mensenrechten van het slachtoffer. Het brengt het slachtoffer schade toe op fysiek, psychologisch, seksueel en/of economisch vlak.

Vaak wordt gendergerelateerd geweld echter in één adem genoemd met geweld op vrouwen. Nochtans moet men er zich van bewust zijn dat gendergerelateerd geweld ruimer is dan enkel geweld tegen vrouwen en meisjes. Ook mannen, jongens en transgenders kunnen het slachtoffer worden van geweld omwille van hun geslacht, gender of genderexpressie. Vrouwen zijn echter de grootste groep van slachtoffers van gendergerelateerd geweld. Zij worden disproportioneel vaak het slachtoffer van geweld enkel en alleen omdat ze vrouw zijn. 

Seksueel en gendergerelateerd geweld op vrouwen zijn een uiting van de (historische) ongelijke machtsverhoudingen tussen vrouwen en mannen die hebben geleid tot de systematische discriminatie van vrouwen. De prevalentie van geweld op vrouwen en de mate waarin het wordt bestreden zijn een duidelijke indicatie van de houding van de samenleving in kwestie ten opzichte van genderdiscriminatie en de positie van de vrouw.


ENKELE CIJFERS

1 op 3 vrouwen in de EU wordt het slachtoffer van fysiek of seksueel geweld vanaf de leeftijd van 15 jaar.
Per dag worden er 10 klachten ingediend voor aanranding van de eerbaarheid.    
60% van alle Belgische vrouwen wordt het slachtoffer van seksuele intimidatie vanaf de leeftijd van 15 jaar.
24% van alle Belgische vrouwen wordt het slachtoffer van belaging (stalking) vanaf de leeftijd van 15 jaar
1 op 10 vrouwen wordt belaagd door een voormalige partner
23% van alle Belgische vrouwen worden het slachtoffer van fysiek of seksueel geweld door hun partner.     
In 2015 werden 37.533 aangiftes gedaan voor partnergeweld. Het dark number, het aantal gevallen waarbij het slachtoffer echter niet naar de politie stapt, ligt op 78%.
13% van alle Belgische vrouwen wordt het slachtoffer van seksueel geweld door hun partner.
De slachtoffers van seksuele misdrijven zijn in 93% van de gevallen vrouw.
Per dag worden er 8 aangiftes gedaan van verkrachting. Wetende dat maar 1 op de 10 slachtoffers effectief aangifte doet, ligt het werkelijke cijfers van het aantal verkrachtingen in België veel hoger. Naar schatting worden er 80 verkrachtingen per dag gepleegd.
1 op 4 vrouwen wordt door haar partner verkracht.

Per jaar vinden er 180 groepsverkrachtingen plaats.        
10% van de Belgische meisjes en 8,5% van de vrouwen krijgt te maken met verkrachting of poging tot verkrachting.
1 op 3 Belgische mannen vindt dat een vrouw dwingen tot seks geen verkrachting is.
In 75% van de gevallen is de verkrachter een bekende voor het slachtoffer. Bij minderjarige slachtoffers kent 85% de dader. 

 

IMPACT


De impact van gendergerelateerd geweld op vrouwen kan nauwelijks worden overschat. Geweld op vrouwen is en blijft een uiting van de (historische) ongelijke machtsverhoudingen die hebben geleid tot de systematische discriminatie van vrouwen. De daders die geweld plegen op vrouwen enkel en alleen omdat ze vrouw zijn, doen dit om zichzelf machtig en superieur te laten voelen. Ze willen hun slachtoffer zich minderwaardig laten voelen, hen domineren, hen terroriseren, zich onveilig laten voelen, hen het zwijgen opleggen en hen zelfs wegjagen uit de publieke ruimte.

Voor het slachtoffer zelf heeft het geweld verstrekkende gevolgen. In de eerste plaats leidt het geweld tot emotioneel en psychologisch lijden. Vele slachtoffers kampen met angsten, paniekaanvallen, depressie, onzekerheid, lusteloosheid, slaapstoornissen, maar ook schaamte en frustraties. Ook op sociaal en economisch vlak heeft het geweld een impact op het slachtoffer. Velen durven niet meer of minder vaak buiten komen en verglijden in isolement, ze kunnen zich minder concentreren op hun job of studies, diegenen die hulp zoeken moeten tijd en geld investeren in begeleiding en eventuele juridische stappen, hun relatie of vriendschappen kunnen afspringen… Het geweld heeft uiteraard ook fysieke gevolgen. Slachtoffers hebben kneuzingen, blauwe plekken, bloedingen, inwendige problemen… Het geweld is soms zelfs zo erg dat sommige slachtoffers sterven ten gevolge van de geweldsdaden. Ook zelfmoord is helaas een gekend gevolg van gendergerelateerd geweld. Ten slotte moet er nog gewezen worden op de seksueel en reproductieve impact van in dit geval vooral seksueel geweld. Sommige slachtoffers worden geconfronteerd met SOA- en HIV-besmettingen, maar ook ongewenste zwangerschappen en gedwongen abortussen

Beleidsvoorstellen


Vrouw & Maatschappij – CD&V politica voert mee de strijd tegen gendergerelateerd geweld. In onze samenleving hoort dit geweld gewoon niet thuis. Gendergerelateerd geweld op vrouwen is een doelbewuste aanslag op de gelijkheid van vrouwen en mannen. Wij willen een gendergelijke samenleving waarin elke vrouw, elke man en elke transpersoon een volwaardige en gelijke positie heeft en dat niemand wordt gediscrimineerd of moet lijden onder geweld omwille van hun geslacht, hun gender of hun genderexpressie. We maken onze strijd elk jaar heel concreet door mee onze schouders te zetten onder de internationale Witte Lintjesactie. Naar aanleiding van de Internationale Dag voor de Uitroeiing van Geweld tegen Vrouwen op 25 november voert ook V&M mee actie en roepen we mensen in Vlaanderen en Brussel op om samen met ons een wit lintje te dragen.

V&M doet echter veel meer dan dit. Als politieke vrouwenbeweging willen wij ook inzetten op het beleid. Wij bepleiten daarom onder andere de volgende maatregelen:

  • Hervorming van seksueel strafrecht
  • Beter gebruik van bewijsmateriaal en DNA
  • Verplichte opleiding voor alle magistraten over seksueel geweld. Enkel magistraten die de opleiding hebben gevolgd mogen optreden in zaken rond seksueel geweld
  • Audiovisueel verhoor moet de standaard zijn voor alle slachtoffers van (groeps)verkrachtingen
  • Opleiding rond seksueel geweld en de opvang van slachtoffers voor alle zorgverstrekkers en alle politieagenten
  • Meer aandacht en middelen voor de behandeling van seksuele delinquenten (dadertherapie), zowel tijdens hun gevangenisstraf als daarna
  • Sensibiliseringcampagne(s) waarmee we eindelijk een einde stellen aan victim blaming


Zie ook:

In het nieuws

Stop seksueel geweld in oorlogsconflicten! (19 juni 2017)

Stop cybergeweld op vrouwen en meisjes (16 november 2016)

CD&V-vrouwen voeren actie aan stations tegen geweld op vrouwelijke vluchtelingen (13 november 2015)

In actie

Witte lintjesactie 2016: "Cybergeweld laat ook offline zijn sporen na" (Witte Lintjes)