Loonkloof

'Gelijk loon voor gelijk werk' iedereen heeft er al van gehoord en iedereen staat er achter. Het principe maakt al decennia lang deel uit van de Europese en Belgische wetgeving en is een van de hoekstenen van de gelijke behandeling van vrouwen en mannen. Desondanks zien we dat er groot verschil bestaat tussen het gemiddeld loon van mannen en dat van vrouwen. Er bestaat met andere woorden een loonkloof op het vlak van gender. Volgens de meest recente cijfers verdient een Belgische vrouw gemiddeld 7,6% minder per werkuur dan een man. Wanneer men de lonen op jaarbasis vergelijkt dan bedraagt de loonkloof maar liefst 20,6%.


De verschillen tussen vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt spelen bijna altijd in het nadeel van vrouwen. Ongeveer 48% van de loonkloof kan verklaard worden op basis van de verschillende posities van vrouwen en mannen op de arbeidsmarkt. Verklaard wil echter niet zeggen gerechtvaardigd. Bovendien kan het grootste deel van de loonkloof, namelijke 52%, kan niet worden verklaar. Zelfs niet wanneer er rekening wordt gehouden met alle kenmerken van de werknemers. Een aanzienlijk deel van de loonkloof kan toegeschreven worden aan verborgen mechanismen, vooroordelen en stereotypen die tot discriminaties op grond van het geslacht leiden.

HOE WORDT DE LOONKLOOF BEREKEND?

De loonkloof wordt berekend over heel de Belgische economie voor alle werknemers samen, ongeacht het beroep, de sector van tewerkstelling of de functie die ze uitoefenen. Voor de loonkloof op het vlak van uurloon wordt het gemiddeld brutoloon van de mannen vergeleken met dat van vrouwen, rekening houdend met het aantal uur dat ze arbeidsactief zijn. Voor de loonkloof op jaarbasis kijkt men naar het gemiddeld bruto-jaarloon.

De reden waarom het uur- en het jaarloon 13 percentpunten uit elkaar liggen, is toe te schrijven aan de verschillen in arbeidstijd. Vrouwen werken namelijk veel vaker deeltijds dan mannen. Het is dit verschil in aantal gewerkte uren dat ervoor zorgt dat vrouwen op het einde van het jaar gemiddeld aanzienlijk minder loon hebben ontvangen dan hun mannelijke collega’s.
 

LOONKLOOFWET

België heeft sinds 2012 de strijd tegen de loonkloof vertaald naar een wet: de "Wet ter bestrijding van de loonkloof tussen mannen en vrouwen" of kortweg de Loonkloofwet. Deze wet voorziet acties op de verschillende niveaus van de arbeidsmarkt. Zo moeten alle sociale partners op het interprofessioneel niveau maatregelen ter bestrijding van de loonkloof  onderhandelen. Op niveau van de sectoren moet er werk worden gemaakt van de invoering van genderneutrale functieclassificaties. Ten slotte is men op het bedrijfsniveau verplicht om een gedetailleerde analyse te maken van de loonkloof in het bedrijf, om een overleg organiseren en om een actieplan aannemen ter bestrijding van de loonkloof. 


Beleidsvoorstellen

Vrouw & Maatschappij wil dat er blijvend wordt ingezet op de strijd tegen de loonkloof op het vlak van gender. En dit op elk niveau en binnen elke sector.

  • In de eerste plaats moet de Loonkloofwet volledig en correct worden toegepast. Vooral de ondernemingen moeten voldoende begeleiding krijgen in het maken van hun loonkloofanalyse en het opstellen van een actieplan.
  • De echte oorzaak voor de loonkloof is echter het feit dat onze samenleving nog steeds gestuurd wordt door clichématige en achterhaalde genderrollen. De overheid moet daarom mannen en vrouwen stimuleren om op een gelijkwaardige manier zorgtaken op te nemen.
  • Vrouwen en mannen moeten blijvend worden gesensibiliseerd over het bestaan van de loonkloof en in het bijzonder over de impact van deeltijds werk.



Zie ook:

In het nieuws

Vanaf vandaag werken vrouwen gratis (17 oktober 2016)